Νταβός: η ιστορική ομιλία του Καναδού ΠΘ, Τραμπ, Γροιλανδία | Ιράν: επισκόπηση ισραηλινού τύπου
Νταβός: «Τα πάντα εκτός από έδαφος» για τον Τραμπ στη Γροιλανδία, και η ιστορική, μετα-δυτική ομιλία του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ
Σχόλιο στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής», Πέμπτη 22 Ιανουαρίου 2026:
Οπωσδήποτε μελετήστε και το σημείωμα του Δημήτρη Β. Πεπόνη, «Γροιλανδία, Καναδάς, Ευρώπη και Αρκτικός Ωκεανός»: https://cosmoidioglossia.blogspot.com/2026/01/blog-post_21.html
Γιατί το Νταβός έχει χάσει τη δύναμή του;
ESG+Stories | Χριστίνα Γιαβάσογλου
Ο διδάκτωρ Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων και ερευνητής στο UCL του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, Σωτήρης Μητραλέξης, αναλύει στο ESG Stories γιατί, σε έναν κόσμο πολέμων, ενεργειακής ανασφάλειας και ανταγωνισμού ΗΠΑ–Κίνας στην Τεχνητή Νοημοσύνη, το Νταβός δυσκολεύεται να παράξει δεσμευτικό σχεδιασμό.
«Πώς να μιλήσεις για βιωσιμότητα όταν ό,τι συμφωνείται το πρωί αναιρείται το βράδυ;». Αυτή η φράση συνοψίζει σε λίγες γραμμές την άποψη του διδάκτορα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων και ερευνητής στο UCL του Πανεπιστημίου του Λονδίνου Σωτήρη Μητραλέξη για την ισχύ του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, το οποίο κατά τη γνώμη του δυσκολεύεται να παράξει ουσιαστικές απαντήσεις σε έναν κατακερματισμένο, πολυπολικό κόσμο γεωπολιτικών συγκρούσεων και ενεργειακής ανασφάλειας.
Ενόψει του φετινού Φόρουμ επικοινωνήσαμε με τον κ.Μητραλέξη, ο οποίος παρουσιάζει μια σειρά προβληματισμών σχετικά με τα πρακτικά αποτελέσματα που μπορούν να έχουν τέτοια Φόρα σήμερα. Η συζήτησή μας κινήθηκε γύρω από το κατά πόσο το WEF μπορεί ακόμη να λειτουργήσει ως χώρος παραγωγής στρατηγικής και συναίνεσης, ή αν έχει εγκλωβιστεί σε έναν ρόλο περισσότερο συμβολικό παρά ουσιαστικό, σε έναν κόσμο που αλλάζει ταχύτητα – και κατεύθυνση – μέσα σε λίγες ώρες.
-Τι θεωρείτε ότι έχει αλλάξει στις ισορροπίες του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ του Νταβός;
«Το ‘οικοσύστημα’ στο οποίο λειτουργούσε το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός ήταν το οικοσύστημα της κανονικότητας της παγκοσμιοποίησης — δηλαδή, ακριβώς ο κόσμος που δεν υπάρχει πλέον και δεν πρόκειται να επιστρέψει ξανά. Χρηματοδοτούμενο κυρίως από μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες, η λογική του ήταν ο μεσο-μακροπρόθεσμος σχεδιασμός από μεγάλους και διεθνείς οικονομικούς παράγοντες σε ένα παγκόσμιο περιβάλλον κυριαρχούμενο από τη ‘μονοπολική στιγμή’ των Ηνωμένων Πολιτειών.
Σήμερα, σε ένα κατακερματισμένο, πολυπολικό και στην παρούσα φάση χαοτικό διεθνές σύστημα, ένας τέτοιος σχεδιασμός μοιάζει ανέφικτος: έχουμε άνοδο της σημασίας των κρατών ως υποκειμένων του διεθνούς συστήματος, συχνά και ιδίως προσεχώς σε τριβή με τη βούληση γιγαντιαίων πολυεθνικών, ενώ το πολιτικό προσωπικό των κρατών που κυρίως αφορά το Νταβός βρίσκεται σε ολοένα και κλιμακούμενες αντιθετικές πολώσεις.
Δεν είναι τυχαίο πως, πέντε χρόνια μετά, η ‘Μεγάλη Επανεκκίνηση’ (The Great Reset) που ο Klaus Schwab ανακοίνωσε το 2021, καθώς και οι προβολές του Νταβός για το 2030, μοιάζουν μάλλον με κακό αστείο».
-Στο πεδίο της ενέργειας, της βιωσιμότητας αλλά και της ΤΝ τι περιμένετε να εξαχθεί από το Φόρουμ;
«Σε έναν κόσμο με πρώτιστη προτεραιότητα τα ζητήματα ασφαλείας, δηλαδή πολέμου και ειρήνης, όπου παράλληλα οι ΗΠΑ αποχωρούν από κάθε κλιματική δέσμευση, πώς μπορείς να μιλήσεις πειστικά για μεσο-μακροπρόθεσμο σχεδιασμό βιωσιμότητας; Σε μια συνθήκη που ό,τι συζητείς την Τετάρτη το πρωί μπορεί να έχει αναιρεθεί το βράδυ της ίδιας ημέρας από κάποιο προεδρικό tweet, πόση δεσμευτικότητα μπορούν να έχουν οι συζητήσεις στο Νταβός για ενεργειακά ζητήματα;
Σε μια κατάσταση όπου η εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης αποτελεί και πεδίο ανταγωνισμού μεγάλων δυνάμεων, και εν προκειμένω ΗΠΑ-Κίνας, πώς μπορεί να έχει κανονιστικότητα μια συζήτηση για την ‘υπευθυνότητα της καινοτομίας στην τεχνητή νοημοσύνη’ όταν λαμβάνει χώρα σε ένα Νταβός και όχι στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών όπου εκπροσωπούνται θεσμικά τα κράτη;»
-Συνεπώς η σημασία του WEF κρίνετε πως θα είναι από εδώ και πέρα περιορισμένη;
«Εκ σχεδιασμού, το Νταβός δεν είναι χώρος κρατικής κυριαρχίας αλλά υβριδικός χώρος συναίνεσης μεταξύ ελίτ, και αυτό το μειονέκτημα γίνεται εντονότερο όταν η γεωπολιτική σύγκρουση υπερισχύει των οικονομικών προτεραιοτήτων —όπως σήμερα— και η εσωτερική πολιτική πόλωση εντός των κρατών περιορίζει τη συνέχεια των πολιτικών. Να το πούμε αλλιώς, το Νταβός δεν είναι (πια) ο τόπος όπου εν μέρει συναποφασίζεται η πορεία του κόσμου, αλλά ένας τόπος όπου σήμερα φανερώνεται ότι δεν υπάρχει ένας κόσμος για να αποφασιστεί από κοινού…».
Τι λέει ο Ισραηλινός τύπος για τον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν που… δεν έγινε
Κοσμοδρόμιο | μτφρ. Σωτήρης Μητραλέξης
Παραθέτουμε μια σύντομη συγκομιδή άρθρων από τον ισραηλινό τύπο σχετικά με τον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν που... δεν έγινε, ερανισθείσα υπό του Conflicts Forum:
Εν μέσω της διαμάχης για την εξουσία στην αμερικανική κυβέρνηση γύρω από τον Τραμπ, ο Γουίτκοφ κατάφερε να πείσει τον Τραμπ να μην επιτεθεί στο Ιράν /
«Η υποκρισία του Ισραήλ δεν έχει όρια. Πριν από λίγα λεπτά, οι Ισραηλινοί επευφημούσαν ένα ολοκαύτωμα στη Γάζα. Τώρα τολμούν να γιορτάζουν την εξέγερση του ιρανικού λαού» (972 Magazine) /
Ο Τραμπ κατευνάζει το Ιράν ή προετοιμάζει το επόμενο χτύπημα; /
Εν μέσω της διαμάχης για την εξουσία στην αμερικανική κυβέρνηση γύρω από τον Τραμπ, ο Γουίτκοφ κατάφερε να πείσει τον Τραμπ να μην επιτεθεί στο Ιράν (Eli Leon & Anna Barsky, Ma’ariv - κορυφαία ισραηλινή εφημερίδα)
Μια διαμάχη για την εξουσία βρίσκεται σε εξέλιξη στην αμερικανική κυβέρνηση γύρω από τον Τραμπ, [με] το ιρανικό ζήτημα στο επίκεντρό της… Ένας ανώτερος ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Al-Jazeera [στις 15 Ιανουαρίου] ότι ο Τραμπ μετέφερε ένα σαφές μήνυμα στην Τεχεράνη ότι δεν έχει καμία πρόθεση να αναλάβει στρατιωτική δράση εναντίον του Ιράν… παρά την πολεμική ρητορική και τις δημόσιες απειλές, υπήρξαν παρασκηνιακές επαφές μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης… Ο άνθρωπος που χειρίστηκε τις επαφές εκ μέρους των Αμερικανών ήταν ο ανώτερος απεσταλμένος του Τραμπ, Γουίτκοφ, ο οποίος συνομίλησε με ανώτερους Ιρανούς αξιωματούχους. Στο πλαίσιο των συνομιλιών, συμφωνήθηκε μια φόρμουλα που θα επέτρεπε στον Τραμπ να υποχωρήσει από την απειλή επίθεσης, χωρίς να φαίνεται ότι υποκύπτει σε πιέσεις ή ότι δεν τηρεί την υπόσχεσή του: ο Πρόεδρος θα ισχυριζόταν ότι οι απειλές του οδήγησαν το Ιράν να σταματήσει να σκοτώνει διαδηλωτές και να διακόψει τις εκτελέσεις... Πράγματι, στην ομιλία του [στις 14 Ιανουαρίου] ο Τραμπ είπε ... ότι είχε λάβει ενημέρωση ότι η καταστολή των διαδηλώσεων είχε τελειώσει και ότι δεν αναμένονταν περαιτέρω εκτελέσεις — διατύπωση που, σύμφωνα με πηγές και από τις δύο πλευρές, αντιστοιχεί στις συμφωνίες που επιτεύχθηκαν στις μυστικές συνομιλίες ...
Δύο κύριες ομάδες δραστηριοποιούνται γύρω από τον Τραμπ: η μία, η σκληροπυρηνική, στην οποία ανήκει ο Ρούμπιο, πιέζει για στρατιωτική δράση, και η άλλη, μια πιο σεπαρατιστική-πραγματιστική ομάδα, στην οποία ανήκουν προσωπικότητες όπως ο Γουίτκοφ, προειδοποιεί για τον κίνδυνο στρατιωτικής εμπλοκής και προτιμά την άσκηση πολιτικής και οικονομικής πίεσης. Προς το παρόν, φαίνεται ότι η ομάδα που αντιτίθεται στην επίθεση έχει το πάνω χέρι... Ο ίδιος ο Ρούμπιο δεν συμμετέχει στις διαπραγματεύσεις με τους Ιρανούς. Σύμφωνα με πηγές, ο Τραμπ προτιμά να αναθέτει τη διαχείριση ευαίσθητων καναλιών σε επιχειρηματίες και προσωπικότητες που δεν ταυτίζονται με το κλασικό διπλωματικό κατεστημένο — μέρος της κοσμοθεωρίας του... [Ο Τραμπ] συνεχίζει να απολαμβάνει την ικανότητα να κρατά τον κόσμο σε αγωνία. Για τον ίδιο, οι ίδιες οι απειλές, ακόμα και αν δεν υλοποιηθούν, ασκούν πίεση στην Τεχεράνη και μεταδίδουν ένα μήνυμα απρόβλεπτου — ένα στοιχείο που ο Τραμπ χρησιμοποιεί συστηματικά.
Το Ισραήλ «απογοητευμένο» από την υπαναχώρηση του Τραμπ σχετικά με το Ιράν — «Θα χρειαζόταν μόνο ένα ακόμη σπρώξιμο» (Ben Caspit):
Ισραηλινοί αξιωματούχοι, πεπεισμένοι ότι ο Τραμπ είχε σχεδιάσει να διατάξει επίθεση κατά του Ιράν στις [14-15 Ιανουαρίου], αξιολογούν τώρα τους λόγους για τους οποίους έκανε πίσω, με τις πιθανότητες να κυμαίνονται από ανησυχίες σχετικά με τις προοπτικές επιτυχίας αυτή τη στιγμή έως μια στρατηγική να καθησυχάσει τους Ιρανούς ηγέτες με μια ψευδή αίσθηση εμπιστοσύνης, ώστε να βελτιώσει τις προοπτικές επιτυχίας μιας μελλοντικής επίθεσης. «Κυκλοφορεί μια φήμη ότι ο Red Head [κωδικό όνομα για τον Τραμπ] μόλις τηλεφώνησε για να ενημερώσει ότι δεν θα συμβεί απόψε», [είπε] μια υψηλά ιστάμενη πηγή... [Αργότερα] η New York Times ανέφερε... ότι οι δύο ηγέτες είχαν μιλήσει [το βράδυ της 14ης Ιανουαρίου], με τον Νετανιάχου να προτρέπει τον Τραμπ να αναβάλει την επίθεση στο Ιράν, ώστε να του επιτρέψει να προετοιμάσει την ισραηλινή άμυνα για πιθανές ιρανικές αντιποίνες... Ένα ρεπορτάζ του CNN στις [16 Ιανουαρίου] ανέφερε τις ανησυχίες του Ισραήλ για την κατάσταση της αντιπυραυλικής άμυνάς του μετά την εκτεταμένη χρήση της κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου [τον Ιούνιο] ...
Οι ηγέτες του Ισραήλ και οι αρχηγοί της ασφάλειας έτρεφαν από καιρό δυσαρέσκεια για την απροθυμία των προηγούμενων αμερικανικών κυβερνήσεων να επιτεθούν στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι μια παγκόσμια δύναμη ήταν καλύτερα εξοπλισμένη από το Ισραήλ για να διαχειριστεί τις συνέπειες. Κατά την άποψή τους, το Ισραήλ θα έπρεπε να παραμείνει στο παρασκήνιο, στο πίσω κάθισμα... Μετά την προφανή αποκλιμάκωση του Τραμπ τις τελευταίες ημέρες, το Ισραήλ, όπως και ο υπόλοιπος κόσμος, προσπαθεί να κατανοήσει τη σκέψη του Τραμπ σχετικά με το Ιράν... Ο Νετανιάχου μπορεί τώρα να βρίσκεται στο πρόθυρο της επίτευξης ενός στόχου που επιδιώκει εδώ και τρεις δεκαετίες... αλλά εξακολουθεί να μην είναι σε θέση να κάνει το τελικό βήμα. Αφού έφτασε τόσο κοντά, τα εναπομείναντα εμπόδια φαίνονται πολιτικά και όχι στρατηγικά, υπογραμμίζοντας τα όρια της ελευθερίας δράσης του σε αυτό το προχωρημένο στάδιο. «Είμαστε πιο κοντά από ποτέ στο να φτάσουμε εκεί», [είπε] μια ανώτερη ισραηλινή διπλωματική πηγή... «Χρειάζεται μόνο ένα ακόμα σπρώξιμο, και είναι απογοητευτικό που αυτή τη στιγμή είναι αδύνατο να δοθεί αυτό το σπρώξιμο»... Μια ισραηλινή πηγή ασφαλείας [είπε]... «Όταν συνειδητοποίησε ότι οι πιθανότητες επιτυχίας αυτής της επίθεσης δεν ήταν υψηλές, προτίμησε να την αναβάλει. Ο Τραμπ είναι νικητής. Ο μεγάλος εφιάλτης του είναι να είναι ηττημένος».
«Η ισραηλινή υποκρισία δεν έχει όρια. Πριν από λίγα λεπτά, οι Ισραηλινοί επευφημούσαν ένα ολοκαύτωμα στη Γάζα. Τώρα τολμούν να γιορτάζουν την ηρωική εξέγερση του ιρανικού λαού» (Orly Noy, 972 Magazine):
Στο Ισραήλ, όπως και παντού αλλού στον κόσμο, η ιρανική εξέγερση έχει καταλάβει τα πρωτοσέλιδα και μεγάλο μέρος του δημόσιου διαλόγου — όχι μόνο λόγω των επιπτώσεων που θα έχουν αυτές οι εξελίξεις, ή μια πιθανή επίθεση των ΗΠΑ, για το Ισραήλ, αλλά και επειδή οι διαδηλώσεις δίνουν στο ισραηλινό κοινό την ευκαιρία να «σταθεί στη σωστή πλευρά» και να αποκαταστήσει την εικόνα του, τόσο στους ίδιους όσο και στον κόσμο. Όταν βλέπω Εβραίους Ισραηλινούς που μόλις πριν από λίγο υποστήριζαν τη βάρβαρη γενοκτονία των Παλαιστινίων της Γάζας — με όλη τους τη δύναμη, με μετριοπαθή ενθουσιασμό ή με ένα σήκωμα των ώμων και ένα «Έτσι είναι ο πόλεμος» — να γιορτάζουν τώρα την ηρωική εξέγερση του ιρανικού λαού, η αηδία με συγκλονίζει. Υπάρχει πιο αλαζονική ομάδα στον κόσμο από τους σιωνιστές; Αφού αδιαφορούσαν για τα μωρά που πέθαιναν από την πείνα και τους βομβαρδισμούς ολόκληρων γειτονιών, και εξακολουθούσαν να επιδεικνύουν απόλυτη αδιαφορία για τα συνεχιζόμενα δεινά στη Λωρίδα της Γάζας, τώρα τολμούν να μιλάνε για ένα σκληρό καθεστώς; Για έναν αγώνα για απελευθέρωση; Για δημοκρατία; Για ελευθερία; Βλέπω τους Ισραηλινούς να κουνάνε το κεφάλι τους με αλαζονεία για το γεγονός ότι κανείς δεν γνωρίζει τον πραγματικό αριθμό των θυμάτων μεταξύ των διαδηλωτών στο Ιράν. Γνωρίζουν τον πραγματικό αριθμό των θυμάτων του ολοκαυτώματος στη Γάζα; Τους νοιάζει καν;